Trong hơn hai thập kỷ qua, tôi đã nỗ lực bảo vệ trẻ em khỏi nạn bóc lột trực tuyến, đầu tiên với tư cách là Chỉ huy Lực lượng đặc nhiệm chống tội phạm mạng nhắm vào trẻ em New Jersey, sau đó là Giám đốc điều hành kiêm Đồng sáng lập Raven (một tổ chức phi lợi nhuận chuyên đấu tranh chống bóc lột trẻ em), và hiện nay là người phụ trách mảng thực thi pháp luật và chính sách an toàn tại Snap Inc. Xuyên suốt những vai trò đó, tôi đã điều tra những kẻ xâm hại trẻ em, làm việc với các nạn nhân và gia đình, góp phần xây dựng chính sách an toàn cho trẻ em, đồng thời điều trần trước Quốc hội về nạn bóc lột trực tuyến và công nghệ.

Có một bài học vẫn luôn đúng một cách đáng kinh ngạc: khi mọi người bị ngăn cản sử dụng một môi trường trực tuyến, họ cũng chẳng vì thế mà ngừng việc lên mạng. Họ chỉ đơn giản là chuyển sang nơi khác mà thôi. 

Thực tế đó nên là trọng tâm trong các cuộc tranh luận hiện nay về các đề xuất cấm thanh thiếu niên sử dụng mạng xã hội. Nhiều người ủng hộ những đề xuất này đều có chung mục tiêu là giúp thanh thiếu niên an toàn hơn trên không gian mạng. Câu hỏi đặt ra là liệu những chính sách này có thực sự đạt được kết quả đó hay không.

Bài toán dịch chuyển

Trong các cuộc điều tra bí mật nhằm truy quét mạng lưới bóc lột và những kẻ xâm hại trẻ em, tôi đã nhiều lần chứng kiến cùng một mô thức. Khi một nền tảng trở nên hiệu quả hơn trong việc phát hiện các hành vi có nguy cơ gây hại, những kẻ phạm tội sẽ thích ứng theo. Khi hoạt động kiểm duyệt được cải thiện, chúng rời đi. Khi sức ép từ cơ quan thực thi pháp luật gia tăng, chúng chuyển hướng. Khi các biện pháp bảo vệ khiến chúng khó hoạt động công khai hơn, chúng sẽ tìm đến những nơi có ít quy định hơn, ít giám sát hơn và các biện pháp bảo vệ an toàn lỏng lẻo hơn.

Nguyên lý tương tự cũng áp dụng cho giới trẻ.

Một thiếu niên muốn giao lưu trực tuyến sẽ không đột nhiên từ bỏ mong muốn đó chỉ vì luật pháp cấm họ tiếp cận một dịch vụ phổ biến và chính thống. Những người trẻ nhanh nhạy sẽ tìm đến các lựa chọn khác. Lịch sử đã nhiều lần chứng minh điều đó. Từ các phòng trò chuyện ẩn danh đến các nền tảng đặt máy chủ ở nước ngoài, người dùng luôn tìm thấy những lối đi khác khi các lệnh hạn chế được áp đặt. Thanh thiếu niên cũng không ngoại lệ.

Internet sẽ không biến mất. Giao tiếp kỹ thuật số cũng không lụi tàn. Câu hỏi không phải là liệu giới trẻ có lên mạng hay không. Câu hỏi là các em sẽ tìm đến nơi nào.

.

Không phải mọi nền tảng đều như nhau

Một trong những ngộ nhận lớn nhất trong cuộc tranh luận này là cho rằng mọi dịch vụ trực tuyến đều tiềm ẩn cùng một mức độ rủi ro. Thực tế không phải vậy.

Một số nền tảng, như Snapchat, đã đầu tư đáng kể vào hạ tầng tin cậy và an toàn, thiết kế phù hợp với lứa tuổi, công cụ dành cho phụ huynh, các biện pháp phát hiện chủ động, hệ thống báo cáo, kiểm duyệt nội dung và hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật. Các hệ thống này không hoàn hảo, và các biện pháp bảo vệ trẻ em ngoài đời thực cũng vậy. Nhưng khi được thiết kế bài bản, các công cụ an toàn của nền tảng có thể mở rộng quy mô hiệu quả hơn, vận hành nhất quán hơn và hỗ trợ tốt hơn cho việc phát hiện sớm, báo cáo và can thiệp so với nhiều phương pháp truyền thống. Trên hết, chúng tạo ra một yếu tố cốt lõi: khả năng phát hiện rủi ro và ứng phó với rủi ro đó.

Khả năng đó tạo điều kiện cho việc can thiệp và báo cáo. Nó giúp tăng cường trách nhiệm giải trình. Khả năng phát hiện và ứng phó với rủi ro thực tế sẽ mang lại cho phụ huynh, các nền tảng và cơ quan thực thi pháp luật nhiều cơ hội hơn để nhận diện hành vi đáng lo ngại và hành động trước khi tác hại leo thang, thậm chí trước khi nó kịp xảy ra.

Điều đó rất quan trọng, bởi khi thanh thiếu niên bị đẩy khỏi những nền tảng có trách nhiệm và tôn trọng các giá trị an toàn, các em không chuyển sang một môi trường trung lập. Trong nhiều trường hợp, các em sẽ chuyển sang những không gian tiềm ẩn nhiều rủi ro hơn, không được kiểm duyệt hoặc được đặt tại các khu vực pháp lý có thể né tránh các cuộc điều tra của cơ quan thực thi pháp luật. Trong những môi trường đó, phụ huynh, các nền tảng và cơ quan thực thi pháp luật có rất ít khả năng để kịp thời ứng phó.

Đầu tư cho sự an toàn trong thực tế trông như thế nào

Công việc hiện tại của tôi càng củng cố thêm bài học này.

Tại Snap, tôi đã chứng kiến một công ty tích hợp các tính năng an toàn trực tiếp vào trải nghiệm sản phẩm thay vì coi an toàn là yếu tố chỉ được tính đến sau cùng. Đối với người dùng nhỏ tuổi, điều đó bao gồm các lựa chọn thiết kế và hàng rào bảo vệ nhằm giảm thiểu rủi ro, chứ không chỉ phản ứng khi rủi ro xảy ra. Điều đó còn bao gồm các thiết lập mặc định chặt chẽ hơn cho thanh thiếu niên, hạn chế phạm vi tiếp xúc rộng và tạo ra các công cụ giúp gia đình hiểu rõ hơn về cách giới trẻ đang sử dụng dịch vụ.

Quan trọng không kém, điều đó phản ánh một nguyên tắc cơ bản mà các nhà hoạch định chính sách cần ghi nhớ: có một sự khác biệt đáng kể giữa việc giữ thanh thiếu niên trong những môi trường có hệ thống an toàn, kênh báo cáo, công cụ dành cho phụ huynh và cơ cấu trách nhiệm giải trình, với việc đẩy các em sang những không gian mà các biện pháp bảo vệ đó có thể hoàn toàn không tồn tại.

Trung tâm gia đình trên Snapchat là một ví dụ cho triết lý đó. Công cụ này giúp phụ huynh và người chăm sóc có cái nhìn rõ hơn về những người mà con mình đang liên lạc, những người bạn mới được thêm vào, cách các em dành thời gian trên Snapchat, một số cài đặt quyền riêng tư và an toàn nhất định, các lựa chọn chia sẻ vị trí và các dấu hiệu khác có thể giúp gia đình sớm nhận biết các mối lo ngại và chủ động trò chuyện với con. Những công cụ đó không loại bỏ được mọi rủi ro. Nhưng chúng giúp chúng ta dễ dàng nhận diện vấn đề và tạo cơ hội để can thiệp kịp thời.

Hệ quả không mong muốn mà các nhà hoạch định chính sách nên xem xét

Giả định cốt lõi đằng sau nhiều đề xuất cấm theo độ tuổi là việc đưa người chưa thành niên rời khỏi các nền tảng chính thống sẽ loại bỏ được rủi ro.

Kinh nghiệm của tôi lại cho thấy một điều hoàn toàn khác. Rủi ro không biến mất. Rủi ro chỉ dịch chuyển sang nơi khác.

Các nhà hoạch định chính sách nên bớt tập trung vào việc ngăn cấm thanh thiếu niên sử dụng các nền tảng, mà hãy tập trung nhiều hơn vào việc làm cho các nền tảng đó trở nên an toàn hơn. Điều đó có nghĩa là thiết kế sản phẩm có các biện pháp bảo vệ phù hợp với lứa tuổi, trang bị cho phụ huynh những công cụ thực sự hữu ích, đầu tư vào các đội ngũ tin cậy và an toàn, cải thiện hệ thống báo cáo và phát hiện, phối hợp với cơ quan thực thi pháp luật, tăng cường tính minh bạch và đảm bảo thanh thiếu niên được giáo dục về kỹ năng số. Những biện pháp này giải quyết trực tiếp các rủi ro tiềm ẩn, đồng thời cung cấp các công cụ thiết thực, khả năng nhận diện vấn đề và can thiệp trước khi bất kỳ tác hại nào trở nên trầm trọng hơn.

An toàn thực chất thay vì chỉ mang tính biểu tượng

Bảo vệ thanh thiếu niên trên không gian mạng là một trong những thách thức chính sách quan trọng nhất của thời đại chúng ta. Nhưng để xây dựng chính sách hiệu quả, chỉ có ý tốt thôi là chưa đủ. Điều đó đòi hỏi phải hiểu được hành vi thực tế của con người.

Kinh nghiệm của tôi trong việc điều tra nạn bóc lột trẻ em, tham gia các chiến dịch bí mật, lãnh đạo một tổ chức bảo vệ trẻ em, điều trần trước Quốc hội và hiện đang làm việc tại một công ty công nghệ, đã dẫn tôi đến một kết luận: trẻ em xứng đáng có được những trải nghiệm trực tuyến an toàn hơn, chứ không phải những giải pháp chính sách chỉ đơn thuần đẩy các em ra khỏi tầm mắt.

Giải pháp không chỉ đơn giản là đưa thanh thiếu niên rời khỏi những nền tảng đã có sẵn các biện pháp đầu tư cho sự an toàn. Giải pháp là xây dựng và đòi hỏi các nền tảng số phải tích hợp an toàn, trách nhiệm giải trình và các biện pháp can thiệp ngay trong chính trải nghiệm sử dụng.  Mục tiêu không nên chỉ mang tính biểu tượng. Mục tiêu phải là sự an toàn. Và hai điều đó không phải lúc nào cũng giống nhau.

— John Pizzuro, Trưởng bộ phận Thực thi pháp luật & Chính sách an toàn, Snap Inc.